کشاورزی و منابع طبیعی

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.

تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.

پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.

مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.

همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.

 

كميسيون استانداردچوب وفرآورده هاي آن   -

‎    آغشتگي واشباع تير هاي چوبي - آئين كار( تجديد نظر )

 

 پيش گفتار

استاندارد چوب وفرآورده هاي آن - آغشتگي واشباع تير هاي چوبي –آئين كار نخستين بار در سال 1356 تهيه شد . اين استاندارد براساس پيشنهاد هاي رسيده وتائيد كميسيونهاي مربوط براي اولين بار موردتجديدنظر قرار گرفت ودر هشتادونهمين  جلسه .كميته ملي استاندارد چوب وفرآورده هاي چوبي ، سلولزي وكاغذ…

مورخ 11/12/81…… تصويب شد . اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلا ح قوانين ومقررات موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر ميگردد.

براي حفظ همگا مي وهماهنگي با تحولات ويشرفت هاي ملي وجهاني در زمينه صنايع ، علوم  وخدمات ،‌استاندارد هاي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد وهر گونه پيشنهادي كه براي اصلاح وتكميل اين استاندارد ارائه شود در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت .

بنابراين براي مراجعه به استاندارد هاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد .  درتهيه وتجديدنظر اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجودونيازهاي جامعه در حد امكان بين اين استاندارد واستاندارد هاي بين المللي واستاندارد ملي كشورهاي صنعتي وپيشرفته هماهنگي ايجاد شود .

منابع وماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به كار رفته به شرح زير است :‌

1   استاندارد ملي ايران 1657 سال 1356 – آئين كار  آغشتگي واشباع تير هاي چوبي

2- دكتر داود پارسا پژوه ـ دكتر مهدي فائزي پور – مهندس حميد رضا تقي زاده  حفاظت صنعتي چوب 2294 انتشارات دانشگاه تهران1375

3-DARREL D.NICHOL AS : Wood Deterioration  and its  Prevention by  Preservative

Treatments :1973 Vpume 1 :Degradation and Protection  of wood       

 

چوب وفرآورده هاي آن  - آغشتگي واشباع تير هاي چوبي – آئين كار

(تجديدنظر )

     هدف   

هدف از تدوين اين استاندارد بيان آئين كارروشهاي آغشتگي واشباع تيرهاي چوبي وچوبهادر مقابل عوامل مخرب بيولوژيكي (‌باكتريها ،‌قارچها ، حشرات وموجودات چوبخوار دريائي )‌مي باشد .

     دامنه كاربرد

دامنه كاربرد اين استاندارد تير هاي چوبي معادن وچوبهاي اسكله  وساختمانها را كه بايد آغشته واشباع شوند در بر ميگيرد .

     موادآغشتگي واشباع كننده

  موادي كه براي آغشتگي واشباع تير هاي چوبي وچوبها جهت حفاظت در مقابل عوامل بيولوژيكي بكار ميروند عبارتند از :‌

3-1    كرئوزوت 1

كرئوزوت ماده اي روغني وبه رنگ قهوه اي تيره است كه از قطران طي عمل كربونيزه كردن 2 ذغال سنگ به دست مي آيد . از بخشي از قطران كه داراي نقطه جوشي بين 200 تا حدود 400 درجه سلسيوس مي باشد كرئوزوت حاصل ميشود كه در حفاظت چوب كاربرد دارد . بخش ديگر كه داراي نقطه جوشي بالا تر از 350 درجه سلسيوس مي باشد پس مانده يا دور ريز ناميده مي شود تمام روغن هاي كرئوزوت حاوي صد ها ماده تركيبي مي باشند كه عمدتا هيدروكربور ها با مقدار كمي قطران ومواد پايه اي قطران تشكيل شده است . طي عمليات تيمار ، كرئوزوت بايد به درون چوب نفوذ نمايد وسپس در آن باقي بماند تا حفاظت دراز مدت را تضمين نمايد . اين نيازمنديها با تعيين نسبت مواد تقطير شده در مقاطع مختلف حرارتي 205 ، 230 ، 315 ،‌355 درجه سلسيوس به دست مي آيد . نسبت هاي كم مواد سبك تر وفرارتر باعث افزايش خاصيت فعاليت، ونسبت هاي بيشتر روغن هاي سبگين تر ، پايداري بيشتركرئوزوت راسبب مي شوند .

  

3-1-1   خصوصيات كرئوزوت

كرئوزوت ماده حفاظتي موثر ونامحلول در آب است بهمين دليل وقتي در چوب تثبيت شود دچار آب شوئي نمي شود . اين ماده نسبت به فلزات حالت خوردگي ندارد . چوب را در مقابل شكاف خوري وهوازدگي محافظت كرده ومقاومت الكتريكي بالائي دارد  تيمار چوب با روغن كرئوزوت معمولا با روش سلول خالي انجام مي گيرد وگاهگاهي به روش گرمائي با مخزن باز سردو گرم اعمال ميشود . روش نخست هنگامي بكار گرفته ميشود كه عمر مفيدي در حدود 30 سال براي هدف مورد نظر كافي باشد .

3-1-2          انواع كرئوزوت

3-1-2-1       روغن هاي كرئوزوت سنگين

3-1-2-2       روغن هاي كرئوزوت سبك

كرئوزوت سبك داراي نفوذ پذيري بيشتري بوده وبوسيله روش سلول خالي اعمال ميشود ، ولي بيشتر اوقات نيز در مخازن غوطه ور به وسيله قلم مو يا از  اسپره كردن آن بر روي چوب استفاده ميشود . مشكلي كه اغلب در سيستم كرئوزوت تحت فشار وبه روش سلول پر بروز مي كند ، تراوش كرئوزوت اضافي برروي سطح چوب تيمارشده است . كرئوزوت براي چوبهائي كه قرار است رنگ شوند مناسب نمي باشد ،‌در نهايت كرئوزوت براي چوبهاي تونلي ،‌كلاهك معادن كه

در انها خطر آتش سوزي وجود دارد استفاده نمي شود . جهت بهبود خواص وتقويت كرئوزوت ميتوان به آن مواد ديگري اضافه نمود . مثلا افزودن پنتا كلرور فنل 2 در صد به كرئوزوت ويا پيش تيمار چوب با مواد محلول در آب ونيز حاوي مس مي تواند باشد .

3-2           مواد حفاظتي محلول در حلا لهاي آلي

اين مواد حفاظتي از يك يا دو ماده شيميائي فعال (‌بصورت حشره گريز ،‌قارچ كش )‌بصورت محلول در يك حلال آلي تشكيل مي يابند . يكي از بهترين نوع اين مواد پنتاكلرور فنل مي باشد .

 پنتا كلرور فنل

كاربرد هاي پنتا كلرور فنل :‌ بعنوان پنتا كلرور فنات سديم براي كنترل مرض لكه آبي چوب در نفت سنگين با گاز مايع براي تيمار تيرهاي چوبي ،‌در روغن نفت سبك بهمراه حشره كش در تيمار چوبهاي نجاري ،‌در روغن سبك براي مبارزه با پوسيدگي قارچي چوب در منازل كاربرد دارد . مشتقات مهم آن :‌پنتا كلرور فنات سديم ،‌پنتا كلرور فنات پتاسيم .

3-2-2     نفتات مس  (‌محلول كات كبود در اسيد نفتانيك )

مخلوط نمك محلول مس واسيد نفتانيك كه طي پالايش از نفت خام حاصل ميشود در حدود 60 تا 80 در صد غلظت دارد ، نفتات مس در حلالهاي آلي محلول روغني سبز تيره اي راتوليد مي كند وبه جز موريانه ها براي ديگر عوامل مخرب چوب سمي است . خاصيت خورندگي نسبت به فلزات وفولاد ندارد . عمدتا بعنوان ماده حفاظتي در حفاظت لنج ها وفايقها كاربرد دارد . توجه شود كه از نفتات براي تيمار بي رنگ استفاده مي شود .

3-2-2           كينولينولات – 8 مس

اين ماده بعنوان ماده حفاظتي مورد استفاده قرار ميگيرد وروش توليد آن از تغليظ وتبريدمحصولات مس 8- كينولينولات ونيكل 2- اتيل هگزوت به دست مي آيد .

ماده اي است جامد وبه رنگ قهوه اي زرد فام ودر حلالهاي آلي به كمك نيكل 2- اتيل هگزوت حل ميشود ، ومايع سبز رنگي توليد ميكند . براي عوامل مخرب چوب بجز موريانه ها سمي است .ولي براي گياهان وجانوران بي خطر است ، كاربرد آن در ظروف نگهداري غذا ، چوبهاي داخل يخچال ، جعبه هاي نشاء‌ وچوب هاي گلخانه مي باشد .

 مواد حفاظتي محلول در آب

مواد اشباع كننده محلول در آب بسيار ساده وفراوان بوده اند واز ويژگيهاي اين دسته از مواد اين است كه در چوب تثبيت شده وبراي مدت طولاني درآن باقي مي مانند . چنانچه در اشباع كننده ها از فلزات سنگين استفاده شده باشد مي توانند با قطعات فلز مانند ميخ وپيچ تر كيب شوند . اين مواد نسبت به مواد محلول در روغن سريعتر وبوسيله آب شسته وداراي درجه سميت كمتري مي باشند ، اين دسته از مواد نياز به حلالهاي گرانقيمت ندارند ، ودر آب قابل حل هستند . اين تركيبات در چوب بيشتر نفوذ كرده وچوبهاي اشباع شده با آنها قابل رنگ آميزي مي باشند . در حال حاضر از نمكهاي فلزي به تنهائي ويا بصورت تركيبي با يكديگر يا با فلورين ،‌آرسنيك يا تركيبات مشتمل بر بوران حالت مطلوب تري را با حفاظت كننده ها ي چوبي پيدا كرده اند . نمكهاي فلزي مانند جيوه ، مس ، كرم ، سرب وروي بطور گسترده اي بصورت تجاري براي حفاظت كننده هاي چوبي مصرف ميشوند . 

بوراكس واسيد بوريك

بوراكس واسيد بوريك بصورت جداگانه كاملا در آب محلول هستند . ودر حالت مخلوط داراي اثر بيشتر ي جهت حفاظت كننده ها مي باشند . مخلوط اسيد بوريك وبوراكس داراي اثر بالاتري جهت قارچهاي تخريب كننده چوب هستند ولي حلاليت بالائي در آب دارند وخواص چكه كردن از تخته ها را نيز دارند . بنابراين براي مكانهائي كه در تماس با خاك هستند پيشنهاد مي گردند .

3-3-2         كرومات مس اسيدي

كرومات مس اسيدي مخلوطي از سولفات مس ودي كرومات سديم بوده وبه روش هاي فشار وخلاء بصورت موفقيت آميزي جهت حفاظت تير هاي چوبي ، سكوها والوار هاي بريده شده در شرايط محيطي بالا وپائين (‌شرايط رطوبت نسبي بالا وپائين )‌استفاده ميشوند. صعف اصلي اين نوع مواد حفاظتي استعداد به قارچهاي تحمل كننده مس وبرخي عيوبي كه در سرويس بوسيله حمله اين نوع قارچها بوجود مي آيند مي باشد .

3-3-3        آرسنات كرم – مس

اين نوع مواد در شكلي از نمكها ويا اكسيدها وبه نسبتهاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرند. بطور گسترده اي بعنوان مواد حفاظتي چند نمكي در حال استفاده مي باشند . اين نوع مواد بطور وسيعي جهت جلوگيري از ارگانيزم هاي تخريب كننده چوب شناخته شده اند . آرسنات كرم مس بطور كلي بوسيله روشهاي آغشتگي فشار وخلاء عرضه ميشوند .اين نوع نمكها محافظت تير ها ، الوارهاي بريده شده را در تمام شرايط محيطي كه قارچها ي تخريب كننده چوب وجود دارند عهده دار مي باشند . اين نوع حفاظت كننده ها براي حفاظت تخته خرده چوب و تخته لايه ها هم استفاده ميشوند .

3-3-4        سو لفات مس متبلور

اين ماده بصورت پودر به رنگ آبي فيروزه اي يافت ميشود ، براي تيرهاي چوبي وقطعات طويل چوبي كاربرد دارد . اين نمك به نسبت يك در صد مورد استفاده قرار ميگيرد واز اين مواد بايد در آبهاي سبك غير آهكي استفاده نمود در غير اين صورت توليد رسوب كرومات مس ميكند كه خاصيت قارچ كشي آن از بين ميرود . اين ماده خاصيت خوردگي فلزات را دارد ،‌اين نمك گاهي بصورت خالص وگاهي همراه با بيكرومات پتاسيم يا سديم كه به نسبت يك به يك مورد استفاده قرار مي گيرد كه به نمك سلكور معروف است . گاهي نمك سلكور در بعد تجارتي همراه با اسيد كروميك نيز مورد استفاده مي گيرد .،‌ونيز اين نمك با ساير مواد حفاظتي نظير اسيد آرسنيك ،‌آرسنيك مس مورد استفاده قرار مي گيرد .

نمكهاي روي 

مهمترين اين نمكها كلرور روي ميباشد كه داراي خواص حفاظتي كمتر از سولفات مس وخاصيت خوردگي در مورداتصالات آلومينيم دارد . خواص جذب آب آن شديد بوده ودر معرض رطوبت توليد اسيد كلريدريك مي نمايد كه به چوب آسيب مي رساند . اين ماده همراه با بيكرومات سديم وكلريدمس نيز استفاده ميشود ، گاهي همراه با متا آرسنيت روي تحت عنوان ( (       M A Zn   مورد استفاده قرار مي گيرد .

نمكهاي جيوه

 نمكهاي كرم

از بيكرومات هاي قليائي سديم وپتاسيم ميتوان بعنوان ماده حفاظت كننده استفاده نمود . بيكرومات سديم وپتاسيم كاربرد وسيعي داشته ودر برابر فساد قارچي وتخريب حشرات بسيار مفيد است .كرم با فلوئور وآرسنيك در چوب توليد تركيبات تقريبا غير قابل حل در آب ميكند وحفاظت طولاني چوب را در مناطق مرطوب تضمين مي نمايد .

 نمكهاي فلوئور

 ساير مواد حفاظتي محلول در آب

مهمترين مواد اشباع كننده محلول در آب عبارتنداز :

-   سلكور     كرومات مس اسيدي

-  كمونيت  آرسنيت مس آمونياكي

-  نمك سبز اردآليت  آرسنات مس كروماته نوع A

- بوليدن       آرسنات مس كروماته نوع B

- اسمز       كلريد روي كرومات

روشهاي آغشتگي

روشهاي مختلفي براي آغشتگي واشباع تيرهاي چوبي وجود دارد كه مهمترين آنها بقرار زير است :

روش بوشري

در اين روش درختان قطع شده را بدون پوست كني بلافاصله جهت اشباع بكارگاه منتقل مي نمايند وآنها را بر روي پايه هاي بتوني طوري قرار ميدهند كه داراي شيب ( 5 تا 6 درصد )‌باشند تا زماني كه محلول اشباع كننده را از ته تير وارد مي نمايند محلول به آساني در تير جريان يابد مدت اشباع آنقدر ادامه مي يابد تا از سر ديگر تير محلول اشباع همراه با شيره گياهي درخت خارج گردد .

محلول خارج شده از سر تير غيرقابل ا ستفاده مي باشد . مخزن محلول اشباع كننده را معمولا در بلندي قرار ميدهند وتوسط يك لوله پلاستيكي به تير چوبي وصل مي نمايند .

يك سر لوله پلاستيكي را به مقطع بزرگ تير وسر ديگر لوله را به مخزن وصل مي نمايند .وارتفاع

مخزن نسبت به طول تير ها متفاوت است . بعداز اشباع چوبهاي تيري پوست كني شده را جهت خشك كردن به مدت سه ماه بسته بندي مي نمايند. معمولا براي تكميل عمل اشباع قسمت پايه تير را بعداز خشك كردن با كرئوزوت بطور عميق اشباع مي نمايند.

يادآوري   بدليل اينكه قسمت پائين تر بيشتر ار ساير نقاط دچار اضمحلال ويا دست خوش تغير قرار ميگيرد .

جدول 1 – نسبت ارتفاع مخزن به طول تير

 

در اين روش معمولا از محلو ل سولفات مس با غلظت يك در صد استفاده مي نمايند (‌در هر صد ليتر آب يك كيلوگرم نمك سولفات مس اضافه مي نمايند )‌،‌عمل نفوذ محلول سولفات مس در تير بطور عمودي ودر جهت الياف صورت مي گيرد ، كه اين عمل تحت تاثير نيروي ثقل مايع وفشار حاصل از اختلاف ارتفاع بين ته تير وسطح مايع مستقر در روي پايه مرتفع ونيز براثر نيروي وارده حاصل از وزن مايع داخل مخزن ونيروي موئينيگي در جريان طبيعي كه هنوز در چوب سبز از پائين ببالا بر قرار مي باشد صورت ميگيرد . بغير از نفوذ محوري مايع عمل نفوذ شعاعي تحت تاثير فشار اسمزي يعني اختلاف غلظت مايع سولفات مس با شيره گياهي در تير انجام مي پذيرد .

روش اسمزي

اين روش براي چوبهاي تازه وپوست كني شده كاربرد دارد ، عمل اشباع در اين روش عبارت است از آغشتن سطح چوب پوست كني شده با ماده حفاظتي كه بشكل خمير در آمده وعمل آغشتن با وسايل دستي مثل قلم مو انجام ميگيرد . ماده حفاظتي ممكن است متنوع ويا مخلوطي از چند ماده باشد . بعداز عمل آغشتگي سطحي تيرها ، آنها را بطور مثلثي شكل مي چينند وروي آنها را حفاظ نايلوني يا برزنتي ميكشند تا مانع از نفوذ آب باران شود ،‌مدت سه ماه آنها را باين وضعيت نگهداري ميكنند . در اين مدت نفوذ ماده اشباع كننده بتدريج بر اثرتبادل شيره خام وخمير حفاظتي در جهت شعاعي چوب انجام مي پذيرد . كه اين عمل براثر فشار اسمزي ايجاد شده باغلظت زياد مواد وغلظت كم شيره گياهي صورت ميگيرد . مواد حفاظتي كه براي اين روش استفاده ميشوند :

فلوئور سديم باضافه دي نيتروفنل آنيلين وساير تركيبات حفاظتي .  از اين روش علاوه براشباع تيرهاي چوبي مي توان براي حفاظت گرده بينه در مصارف سنتي وروستائي جهت ساختمان سازي استفاده نمود .

4-3          روش غوطه وري

در اين روش در بشكه هاي محتوي مواد آغشتگي تيرها را بطور عمودي قرار ميدهند وپس از آغشتگي ، تير ها را بطور معكوس مجددا در بشكه قرار ميدهند تا قسمت ديگر آن آغشته شود

گاهي نيز براي چوبهاي بلند تر ظروف بزرگتري بكار مي برند ، وچوبهارا بطور افقي در محلول قرار ميدهند وبا وسائلي چوب را در ظرف غوطه ور نگاه ميدارند كه در اين روش چوب يكنواخت آغشته ميشود .

4-4           روشهاي پر فشار

در اين روش فشار به اندازه 5 برابر فشار جو مورد استفاده قرار ميگيرد . اين روش يكي از روشهاي مهم وموفق در حفاظت چوب مي باشد . در حالت معمول چوب ها را درون يك مخزن تحت فشار فولادي قرار داده ومواد حفاظتي با قدرت وتحت فشار به درون سلولهاي چوب رانده مشوند . 

4-4-1         روش بتل  (‌سلول پر )

 هدف از اين روش پر كردن سلولهاي چوب از مواد حفاظتي بوده وبه طوري كه حداكثر ماده حفاظتي جذب شود .تقريبا هميشه مواد حفاظتي محلول درآب با اين روش كه گاهي به نام خلاء – فشار ناميده ميشود اعمال ميشوند . كرئوزوت نيز در روش سلول پر زماني كه نياز به جذب زياد مواد حفاظتي است مورد استفاده قرار ميگيرد . در اين روش سلولهاي بافت چوب پراز كرئوزوت بوده وتمايل به نشت وتراوش مواد حفاظتي از داخل چوب به بيرون وجود دارد . زمانيكه كرئوزوت مورد استفاده ميگيرد اين ماده در حدود 65 تا 100 درجه سلسيوس در طي مدت فشار حرارت مي بيند تا چسبندگي آن كاهش يافته ونفوذ آن افزايش يابد . ولي مواد حفاظتي محلول درآب نيازي به حرارت دهي ندارند . بطور كلي 5 مرحله كاملا مجزا ومشخص در روش سلول پر وجود دارد كه عبارتند از :‌

 مرحله اول       خلاء  مقدماتي

در اين مرحله هوا را از سلولهاي چوب گرفته تا نفوذ مواد حفاظتي با سهولت بيشتري انجام گيرد .

در بيشتر دستور العمل ها ي حفاظتي فشار به ميزان 635 ميليمتر جيوه را به مدت 15 دقيقه تا يك ساعت با توجه به نوع گونه ونوع چوب تصريح كرده اند .

مرحله دوم       غوطه وري با مواد حفاظتي

در اين مرحله ضمن باقي نگهداشتن خلاء مقدماتي  اگر خلاء بيش از پر شدن كامل از بين برود باقي مانده هوا وبخارات از محلول تيمار در بالا ي مخزن تحت فشار تجمع حاصل كرده وهمچنان كه غوطه وري به مراحل تكميلي خود مي رسد اين بخارات فضاي خالي چوب هاي زيرين را پر كرده وباعث كاهش جذب مواد حفاظتي ميشوند .

مرحله سوم      مرحله فشار ثابت

پس از غوطه وري خلا ء از بين رفته  فشار اعمال ميشود ، ميزان فشار به تدريج به  14 –5/10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع ميرسد وبراي مدت زماني كه مواد حفاظتي مورد نظر به عمق چوب نفوذ نمايد  ، بهمين حال باقي ميماند . مدت فشار از يك تا 6 ساعت با توجه به نوع چوب تحت تيمار ونيز ميزان نفوذپذيري آنها متغير مي باشد .زماني كه فشار قطع ميشود در حدود 5 تا 15 در صد مواد حفاظتي به دليل انبساط مقادير كم هوا كه درون چوب بهم فشرده شده بودند از چوب خارج ميشوند كه بنام پس گردان 1 معروف است .

مرحله چهارم     مرحله زه كشي مواد حفاظتي

پس از قطع فشار ،‌مخزن تيمار را از مواد حفاظتي خالي ميكنند . اين عمل معمولا براثر وزن مواد حفاظتي به تانك ذخيره مواد حفاظتي كه در زير سيلندرقرار دارد ريخته ميشوند .

مرحله پنچم    خلاء‌نهائي

بطور متداول در آخر كار خلاءاي در حدود ‌635 ميليمتر جيوه ‌براي مدت كوتاه اعمال ودوباره قطع مي شود ، اين عمل براي مدتي در حدود 10 تا 15  دقيقه ادامه مي يابد . هدف از اين كار بيرون كشيدن مواد حفاظتي نيست بلكه تقليل تراوش ونشتي است كه با فقدان اين خلا ء وپس از خروج چوب از سيلندر رخ خواهد داد . عيب روش بتل اين است كه مصرف كرئوزوت زياد بوده وكرئوزوت اضافي داخل چوب بعدا بصورت قطرات بيرون ريخته ميشود وسبب كثيف شدن تيرها ميگردد .

    روش روپينگ ( سلو ل خالي)

روش روپينگ شبيه روش بتل بوده به جز اينكه در اين روش خلا ء‌مقدماتي وجود ندارد . در عوض هوا در طي مرحله غوطه وري وحتي قبل از آن در سيلندر وجود دارد ،در طي عمليات تيمار وقتي مرحله فشار پايان مي يابد مقدار زيادي مواد حفاظتي در  نتيجه هواي فشرده (‌حبس شده )‌ از داخل چوب بيرون رانده مي شود ، اين امر باعث تخليه حفرات سلولي ميشود در حالي كه ديواره سلولهاكاملا تيمار شده اند.در اين روش بندرت از مواد حفاظتي در آب استفاده ميشود وفقط از كرئوزوت وپنتا كلرورفنل حاوي روغنهاي سنكين استفاده ميشود . در اين روش نيز 5 مرحله وجود دارد كه عبارتند از :

مرحله اول       فشار مقدماتي

هواي فشرده به داخل مخزن كاملا بسته ترزيق شده تا فشار به 2/4 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع برسد ، اين فشار باعث متراكم شدن هواي درون سلول ميشود .

مرحله دوم       غوطه وري با مواد حفاظتي

 اين مرحله با حفظ فشار هوا در داخل سيلندر اعمال مي شود تا از حبس بودن هواي متراكم درون سلولها اطمينان حاصل شود . عمل پر كردن مخزن به دو صورت انجام ميشود :‌

با ترزيق مواد حفاظتي از كف سيلندر در حالي كه هوااز دريچه هائي واقع در بالا ي سيلندر وبا سرعتي كه فشار مطلوب را حفظ مي نمايد به آرامي خارج ميشود .

2-   در بالاي مخزن تيمار دريچه اي قرار داده وباباز كردن دريچه مواد حفاظتي در اثر وزن خود به داخل مي ريزد .

در طي مرحله غوطه وري معمولا با كمك لوله هاي بخار كف سيلندر اشباع ، دماي كرئوزوت را در آن بين 65 تا 100 درجه سلسيوس نگه ميدارند ،‌مدت زمان مراحل فشار مقدماتي وغوطه وري معمولا حدود 30 دقيقه به طول مي انجامد .

مرحله سوم       مرحله فشار ثابت

زماني كه مخزن كاملا پر ودماي كرئوزوت به حد مطلوب رسيد ،‌فشار داخل سيلندر را به تدريج تا

14-5/10 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع بالا مي برند ، افزايش فشار به گونه چوبي بستگي دارد . فشار هيدروليكي باعث رانده شدن مواد حفاظتي به داخل چوب وتراكم بيشتر هواي محبوس آن ميشود . فشار در سطح دلخواه تا جذب مقدار ماده حفاظتي ثابت نگه داشته ميشود ، با قطع فشار هواي درون سلولها به سرعت منبسط شده وباعث بيرون راندن مقدار زيادي ماده حفاظتي ميشود . مقدار پس گردان در اين روش حدود 60 در صد جذب كل مي باشد .

مرحله چهارم    زه كشي

پس از قطع فشار مقدار مواد حفاظتي اضافي به تانك بر ميگردد .

مرحله پنچم     خلاء نها ئي (‌پاك سازي )‌

اگر چه اين مدحله تاثيري در ميزان كار آمدي فرايند تيمار ندارد ، ولي تا حدودي سبب باز يافت مواد حفاظتي اضافي از چوب شده وبه علاوه هدف اصلي اين خواهد بود كه از تراوش ونشت كرئوزوت پس از خروج از سيلندر جلوگيري شود . روشي نيز در برخي از كشورها مرسوم است تحت عنوان روپينگ دوبل كه براي تراوس هاي راش مورد استفاده قرار مي گيرد ، اين روش مستلزم تيمار مجددي پس از اتمام كامل نخستين تيمار بوده وباعث نفوذ بهتر وبدون باقي ماندن مواد اضافي در سلولها ميگردد .  

 

1-  Creosote                                                                                                                                    

   2 – چنانچه ماده اي را بدون حضور هوا ( اكسيژن )  گرما دهيم كربونيزه كردن گويند .