کشاورزی و منابع طبیعی

برداشت محصول مناسب به دو عامل مهم شرايط اقليمي و مديريت مزرعه بستگي دارد . عوامل اقليمي نظير طول مدت روز ، ساعات آفتابي ، رطوبت نسبي ، درجه حرارت، مقدار و پراكنش بارندگي و . . . در كنترل انسان نمي باشد ولي عوارض و اثرات سو آن را ميتوان تا حدي كاهش داد.

          مديريت آبياري و تامين  به موقع نهاده ها نقش بسزايي در افزايش عملكرد و كاهش هزينه هاي توليد در واحد سطح دارد . در اين ميان بدليل محدويت منابع آبي استان ، بهره برداري بهينه از آب اهميت زيادي دارد . بطوريكه در شرايط فعلي ( محدوديت آب و فراواني زمين ) منافع ملي كشور ايجاب ميكند كه از طريق اعمال روشهاي كم آبياري و افزايش راندمان آبياري ضمن صرفه جويي در مصرف آب سطح بيشتري از اراضي ديم كشور را تحت پوشش قرار داد وبه افزايش توليد در واحد سطح كمك نمود.

        روشهاي متعددي براي مقابله با بحران خشكسالي يا بحران كمبود آب وجود دارد. اين روشها به روشهاي قبل ار كاشت و بعد از كاشت قابل تقسيم مي باشند در زمان كاشت نيز با توجه به رشد ظاهري و مرحله رشد گياه استراتژيهاي متفاوتي را ميتوان مورد توجه قرارداد.

آبياري پنبه

  ·   در شرايط طبيعي در استان گلستان آبياري پنبه معمولا از زمان گلدهي شروع  مي شود و با توجه به زمان و مقدار بارندگي و همچنين روش آبياري 3 تا 5  بار آبياري انجام مي شود . بايد تلاش نمود تا بوته ها قبل ار گلدهي رشد رويشي مناسبي كسب نموده ظرفيت بار دهي بالايي بدست آورند.

              براي اعمال مديريت صحيح آبياري آشنايي با تاثير متقابل آبياري و اقليم منطقه ، آبياري و رشد رويشي و زايشي ، آبياري و ظرفيت نگهداري آب و خاك  ،آبياري و خواص فيزيكي و شيميايي خاك و در يك جمله آشنايي با عكس العمل پنبه با زمان و مقدار آب آبياري ضروري است.

زمان شروع آبياري بدليل ايجاد تعا دل بين رشد رويشي و رشد زايشي اهميت فراواني در افزايش عملكرد دارد .

  ·   آبياري زود هنگام بوته هايي كه رشد اوليه و باردهي مناسب داشته اند موجب ريزش غنچه و گل ورشد علفي بوته ها    مي شود .

  ·   تاخير بيش از حد درشروع آبياري تحت تاثير تنش آبي موجب كندي رشد رويشي و حتي توقف رشد و در نهايت كاهش عملكرد مي گردد.

  ·   براي شروع آبياري پنبه علاوه بر مرحله رشد گياه ، به مقدار آب قابل دسترس ، ويژگي خاك و وسعت مزرعه نيز بايد توجه نمود زيرا تكميل اولين آبياري در مزارع بزرگ با منابع آبي اندك روزها طول خواهد كشيد.

  ·   زمان آبياري بعدي در كنترل رشد علفي و تعادل دوره رشد ( زود رس يا ديرس شدن محصول ) حايز اهميت است . در شرايط نرمال  در صد زيادي از قوزه ها در طي سه هفته اول گلدهي تشكيل مي شوند ، لذا در اين مرحله گياه نسبت به تنش رطوبت بسيار حساس مي باشد و تاخير در آبياري جايز نيست .

  ·   آخرين آبياري مزارع پنبه با هدف جلوگيري از تشكيل قوزه هاي نارس از طريق تامين رطوبت كافي در خاك انجام       مي شود . به طوريكه با توجه به بارندگي يا سرماي پاييزه ، رطوبت خاك در زمان برداشت محصول به اندازه كافي كاهش يابد و مشكلي براي تردد ماشين آلات كشاورزي يا نيروي كارگري بوجود نياييد.

          بطور كلي پنبه گياهي است با ويژگيهاي منحصر بفرد ( عكس العمل شديد رويشي و زايشي به مقدار رطوبت خاك ، دوره گلدهي طولاني) كه در صورت سبز يكنواخت ، رشد رويشي مناسب و باردهي كافي ، تاقبل از گلدهي در استان گلستان نياز مبرمي به آبياري ندارد . برنامه ريزي آبياري پس از اين مرحله با توجه به خصوصيا ت ظاهري بوته ها ، بافت و ساختمان خاك ، روش آبياري ، شرايط آب و هوايي شيميايي خاك صورت مي پذيرد.

  ·   با توجه به اينكه پنبه بصورت رديفي كشت مي شود توصيه مي شود در صورت استفاده از روش آبياري سطحي آبيار ي بصورت شياري انجام گردد.

  ·   مديريت آبياري پنبه در صورت بهره گيري از روشهاي آبياري تحت فشار بسيار ظريف تر و حساس تر است . زيرا در آبياري سطحي بدليل راندمان پايين تر ، بخش عمده اي از تلفات آبياري بصورت نفوذ عمقي از دسترس ريشه خارج مي شود اما بخشي از همين تلفات نفوذ عمقي تا آبياري بعدي ( در صورت تاخير در آبياري بعدي ) به سمت ريشه حركت نموده به مصرف گياه مي رسد . در حاليكه در آبياري باراني طراحي به شكلي است كه ضمن تامين يكنواختي توزيع آب در تمام سطح مزرعه تا حد زيادي از تلفات نفوذ عمقي كاسته مي گردد بنابر اين در صورت عدم برنامه ريزي مناسب آبياري و تاخير در آبياريهاي بعدي خسارت ناشي از عدم تشكيل اندامهاي زايشي يا ريزش گل و غنچه چشمگيرتر خواهد بود

  ·    همچنين هر قدر بافت خاك سبكتر و املاح موجود در آن بيشتر ( خاكهاي شور ) باشد فاصله بين آبياريها كوتاه تر و تعداد آبياري در طول فصل داشت بيشتر خواهد بود.

كود دهي سرك

        در حالي كه نصف كود توصيه شده  لازم ، قبل از كشت استفاده گرديده است نيمي ديگر آن بايد قبل از گلدهي بصورت سرك در زمين پخش گردد . در صورت امكان كود سرك طوري مصرف شود كه در كنار رديف بوته ها قرار گيرد تا ريشه گياه از آن بهتر استفاده كند . دقت شود در زمان مصرف كود سرك خاك از رطوبت كافي برخوردار باشد . سرك دهي در هواي ابري يا در صبح خيلي زود يا بعد از عصر انجام شود از پخش كود در زمان آفتاب شديد اجتناب گردد .

محلول پاشي عناصر ريز مغذي اگر قبل از كاشت كودهاي ميكرو مصرف نگرديده است و احتمال بروز علايم كمبود اين عناصر وجود دارد نسبت به محلول پاشي با كود كامل ميكرو در دو نوبت اقدام نماييد. نوبت اول : در شروع گلدهي و نوبت دوم : به فاصله دو هفته بعد از آن مقدار مصرف كود كامل ميكرو به نسبت 6 در هزار و براي هر هكتار 1000 ليتر مي باشد. احتمال بروز علايم كمبود عناصر ميكرو در حالي و جود دارد كه اين عناصر در سال هاي قبل مورد استفاده خاكي قرار نگرفته باشند.

جلو گيري از پديده قرمز شدن برگ پنبه

         در كمبود منيزيم برگ ها به رنگ قرمز در مي ايند و رگبرگها سبز باقي مي مانند در حالي كه در سال گذشته علايم كمبود منيزيم وجود نداشته است و در سال جاري اين علايم ( قرمز ي برگها ) مشاهده مي گردد استفاده از سولفات منيزيم به مقدار 6 كيلو گرم در هكتار بصورت محلول پاشي ضروري است.